BLOG reSimple

Sürdürülebilir Yatırım ve Yöntemleri

Sanayileşmenin yarattığı sosyal ve çevresel sorunların ve risklerin daha fazla gündeme geldiği şu dönemde; bireysel yatırımcıların bu konulardaki farkındalık artışının etkisiyle, kurumsal yatırımcılar için de sürdürülebilir yatırım öncelik kazanmıştır. Artan nüfus, hızla büyüyen tüketim ve bunu karşılamaya yeterli olmayan sınırlı kaynaklar sebebiyle, ekonomide arz ve talep arasındaki ilişkinin sürdürülebilir olarak dengelenmesinin kaçınılmaz olduğu gözler önüne serilmiştir. İklim değişikliği ile mücadele için Greta Thunberg öncülüğünde başlayan ve tüm dünyada hızla yayılan duyarlı tepkinin de etkisiyle geleneksel üretim yöntemleri yerini sürdürülebilir üretim yöntemlerine bırakmaktadır. Tüketicilerin tüketim alışkanlıkları değişmekte ve şirketler de tüketicilere daha sürdürülebilir ürünler sunmak için çalışmalar yapmaktadır. Yatırımcıların da bu sürdürülebilir uygulamaları finanse etme yönündeki eğilimlerinin arttığı gözlemlenmektedir.

Yatırımcılara “sorumlu yatırım” çerçevesinde yeni bir yatırım alanı sunan pek çok sürdürülebilir finansman ürünü öne çıkmıştır. Bu yeşil ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarını tercih eden kurumlar; zaman içinde teknik kapasitelerini daha fazla geliştirebilmekte ve maliyetlerini düşürebilmektedir. Bir kurumun sürdürülebilirlik performansına bağlı olarak iyileşen koşullu krediler, sürdürülebilir kalkınma amaçları tahvilleri, tahvilden elde edilen gelirin, çevresel/sosyal olumlu etkileri olan projelerin finanse edildiği borçlanma araçları (yeşil tahviller), sosyal etkiye odaklanan projelerin finanse edilmesi için kullanılan borçlanma araçları (sosyal tahviller) ve çevresel ve sosyal etkiyi bir arada desteklemeyi hedefleyen tahviller (sürdürülebilir tahviller) bu ürünlerin örnekleridir.

Küresel Sürdürülebilir Yatırım Birliği’nin yaptığı sınıflandırmaya göre ve Borsa İstanbul tarafından hazırlanan ‘Gelecekte Var Olmak” başlığını taşıyan 2020 Şirketler İçin Sürdürülebilirlik Rehberi’nde[1] de vurgulandığı üzere, 7 farklı sürdürülebilir yatırım yöntemi mevcuttur:

  • Dışarıda Bırakma

Belirlenen sürdürülebilirlik kriterleri uyarınca, bazı sektörlerde faaliyet gösteren şirketlerin veya uygulamaların (örneğin içki ve sigara) yatırım fonu kapsamı dışında bırakılması

  • En İyileri Alma

Sektördeki kurumlar arasında sürdürülebilirlik performansı en iyi olanlara yatırım yapılması

  • Norma Dayalı Seçme

OECD, BM, ILO ve UNICEF vb. uluslararası kurumların benimsediği asgari standartlara uygun olarak faaliyet gösteren şirketlere yatırım yapılması

  • Sürdürülebilirlik İlkelerinin Entegrasyonu

Yatırımların, çevresel sosyal ve yönetişim (ÇSY) kriterlerinin finansal analizlere dahil edilmek suretiyle gerçekleştirilmesi

  • Doğrudan Sürdürülebilirlik Yatırımı

Yenilenebilir enerji, yeşil teknoloji, sürdürülebilir tarım vb. doğrudan sürdürülebilirlikle ilgili projelere yatırım yapılması

  • Etki Yatırımı

Toplumsal ve/veya çevresel bir soruna odaklanan ve bu konuda çözüm getirmeyi amaç edinen kurumlara yatırım yapılması

  • Sahiplenme Etkisi

Şirketlerde pay sahipliğinin getirdiği hakların etkin kullanılması ve hatta yalnızca pay sahiplerinin değil menfaat sahiplerinin de şirket faaliyetlerinde söz sahibi olmalarının desteklenmesi

 

Tüm bu yatırım yöntemlerinde ve yatırım kararlarında, farklı sektörlerde pek çok şirketin her sene düzenli olarak yayınladığı sürdürülebilirlik raporları önemli rol oynamaktadır. Sürdürülebilirliği faaliyet süreçlerine entegre eden kurumların, bunu şeffaf bir şekilde raporlaması, şirketin kendi gelişimine sağlayacağı faydanın yanında, yatırımcılar da dahil olmak üzere şirket paydaşlarına bilgi aktarılması bakımından büyük önemi haizdir.

[1] https://www.borsaistanbul.com/files/Surdurulebilirlik_Rehberi_2020.pdf